Doanh nghiệp đẩy mạnh thanh toán số, ngân hàng nói gì về chính sách phí?

Doanh nghiệp số hóa thanh toán, ngân hàng kiến nghị giảm phí

Chiều 11-6, tại hội thảo "Tài chính số cho tiểu thương và doanh nghiệp nhỏ" do báo Tuổi Trẻ tổ chức, nhiều đại diện ngân hàng và tổ chức thanh toán chia sẻ lo ngại về phí thanh toán số, đặc biệt khi doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh ngày càng chuyển sang sử dụng công nghệ để minh bạch hóa hoạt động tài chính.

Bà Lê Phương, Giám đốc Vikki Bank - Cụm quận 3, cho biết phí thanh toán là một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với ngành F&B. "Phí này ai chịu? Nhà hàng hay khách hàng? Vì liên quan trực tiếp đến cạnh tranh và vận hành, nên đây là bài toán cần giải quyết từ phía ngân hàng và các trung gian thanh toán", bà nói.

Trong bối cảnh các nền tảng như Alipay tại Trung Quốc áp dụng phí chuyển đổi ngoại tệ rất thấp, trong khi nhiều quốc gia khác có phí cao ngất ngưởng, bà Lê Phương đặt câu hỏi về khả năng kết nối giữa các hệ thống để giảm thiểu chi phí cho người dùng cuối. "Mục tiêu là giảm phí mà khách hàng phải chịu, và đó là nhiệm vụ của ngân hàng", bà nhấn mạnh.

Để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, Vikki Bank đang kết nối với NAPAS để tặng thiết bị như loa thần tài và chữ ký số, giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu. Bà cũng gợi ý các nhà hàng nhỏ như Hoàng Yến có thể đầu tư QR Code cho khách hàng thanh toán với số tiền nhỏ, qua đó giảm rủi ro và tăng tính minh bạch.

Tuy nhiên, bà Lê Phương cũng chỉ ra một bất cập lớn: theo quy định hiện hành từ năm 2026, để được khấu trừ chi phí, doanh nghiệp phải thanh toán qua tài khoản công ty. Trong thực tế, điều này gây khó khi giao dịch tiếp khách, vì kế toán không thể lập tức chuyển khoản nếu chưa hạch toán nội bộ. "Vấn đề này cần cơ quan thuế tháo gỡ", bà kiến nghị.

PGS.TS Phạm Thị Thanh Xuân, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển công nghệ ngân hàng, Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM), nhấn mạnh: "Chuyển đổi số không đáng sợ, đáng sợ là không thấy được lợi ích dài hạn".

Theo TS Thanh Xuân, người tiêu dùng ngày càng trẻ hóa và ưa chuộng thanh toán số, nên các tiểu thương nếu không thay đổi sẽ bị bỏ lại. Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở kinh doanh vẫn e ngại vì lo ngại lộ doanh thu, phải nộp thuế cao hơn, ứng dụng phức tạp, tốn chi phí hoặc rủi ro mất tiền.

TS Thanh Xuân cho rằng những lo lắng này phần lớn xuất phát từ thông tin cũ hoặc chưa đầy đủ. Theo quy định từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Thuế khoán và lệ phí môn bài cũng được bãi bỏ. Dù thanh toán bằng tiền mặt hay chuyển khoản, doanh thu đều được tính như nhau, nên quét mã QR không phát sinh nghĩa vụ thuế mới.

"Minh bạch dòng tiền không phải để bị soi, mà để nâng cao uy tín, tạo điều kiện tiếp cận vốn và các chính sách hỗ trợ", TS Thanh Xuân nhấn mạnh.

Các ứng dụng tài chính hiện nay được thiết kế đơn giản, phù hợp với người kinh doanh nhỏ lẻ, thậm chí có tính năng loa thông báo tiền về giúp chủ cửa hàng không bỏ lỡ giao dịch.